سبزینه | شرکت تعاونی تولید روستایی
سبزینه | شرکت تعاونی تولید روستایی
این آفت انتشار جهانی دارد با تغذیه از شیره آوندهای آبکش گیاه میزبان، انتقال عوامل بیماریزای گیاهی ایجاد خسارت می کند. از آفات مهم جالیز کاتری ها محسوب می شود که بیش از 500 میزبان شناخته شده دارد.
گیاهان میزبان
خربزه، طالبی، گرمک، خیار، کدو، بادمجان، گوجه فرنگی، سیب زمینی، آفتابگردان، کلزا، تربچه، کرچک، هندوانه، لوبیا، کنف، کنجد، پنبه، بامیه و گیاهان زینتی مانند محبوبه شب، میمونی، ختمی، گل کاغذی، اطلسی، مو، انار، توت، انجیر، گلابی، مرکبات، زبان گنجشک، علفهای هرز مانند پیچک، تاجریزی، سلمه
شکل شناسی
رنگ این حشره صورتی ولی پوشش مومی سفید باعث سفید شدن بدن شده و به همین دلیل به آن سفیدبالک گفته می شود.تخم ها شلجمی شکل و دارای دنباله هستند که در داخل نسج برگ قرار می گیرد. حشرات ماده تخم ها را بصورت انفرادی یا دسته ای زیر برگ گیاهان میزبان قرار میدهند. رنگ تخمها زرد بوده و سپس قهوه ای می شود.
این حشره دارای دو نوع بیوتیپ می باشد: بیوتیپ B در مناطق جنوبی ایران شامل اصفهان، اهواز، کرمان، فارس و بوشهر انتشار دارد و گونه غالب را تشکیل می دهد. بیوتیپ A در نیمه شمالی کشور انتشار دارد. شرایط بیوکلیمایی یا آب و هوایی اساسی ترین نقش را در انتشار بیوتیپها ایفا می کند.
خسارت
این آفت با تغذیه از شیره گیاهی سبب ضعیف شدن میزبان شده و با ترشح عسلک نیز باعث جلب گرد و خاک و کاهش ارزش اقتصادی محصول می شود. درمجموع ناقل بیش از 19 عامل بیماریزا است. خسارت آفت در مزارع هراکش کمتر از مزارع کرپه است. زیرا در مزارع هراکش در مرداد ماه که مرحله خسارتی آفت است بوته ها خشبی شده و این وضعیت موجب توقف تعذیه آفت می شود.
زیست شناسی
این حشره دارای سه سن پورگی است. حشرات کامل به سطح زیرین گیاهان میزبان می چسبند و پس از فرو بردن خرطوم خود شروع به مکیدن شیره می کنند. تغذیه این آفت از شیره توام با ترشح عسلک است در گلخانه در تمام طول سال فعال است ولی در مناطق معتدل به صورت پیش شفیره زمستانگذرانی می کند. سطح زیرین برگ را برای تخمریزی ترجیح میدهد. اگرچه در جمعیت بالای آفت این وضعیت رعایت نمیشود. در خوزستان تا 12 نسل در سال و زمان اوج فعالیت آن خرداد و تیر است تراکم کلیه مراحل زیستی در قسمت بالایی بوته بیشتر از قسمت میانی و پایینی بوته است.
روشهای کنترل
زراعی
کندن و سوزاندن گیاهان هرز میزبان بلافاصله پس از اتمام برداشت محصول
شخم عمیق پس از برداشت محصولات جالیزی جهت از بین بردن پناهگاههای زمستانگذران آفت
استفاده از کشت ردیفی به جای کشت کرتی جهت کاهش رطوبت
بیولوژیک
زنبورهای Eretmocerus serius و Encarsia formosana بعنوان پارازیتوییدهای شفیره گزارش شده اند. که حداکثر جمعیت این دو پارازیتویید در مرداد و شهریور بوده و با جمعیت عسلک هماهنگی وجود ندارد
میزان پارازیتیسم Eretmocerus mundus در قسمتهای مختلف گیاه متفاوت بوده و بیشترین پارازیتیسم در برگهای ثلث پایین دیده می شود میزان پارازیتیسم این گونه در ارقام بدون کرک پنبه 18درصد بیش از رقم کرکدار بوده است زیرا کرک مانع دسترسی آسان زنبورهای ماده به میزبان برای تخمگذاری می شود.
پوره سن سه را برای پارازیت شدن ترجیح میدهند
