سبزینه | شرکت تعاونی تولید روستایی
سبزینه | شرکت تعاونی تولید روستایی
این آفت بسیار پلی فاژ بوده و بیشتر روی درختان میوه و در مواردی روی گیاهان غده ای از جمله چغندر قند ایجاد خسارت می کند و در اکثر نقاط کشور یافت می شود. البته در مناطق مختلف گونه های P.adspersa در نواحی خراسان و Melolontha در شمال ایران سواحل دریای مازندران انتشار دارد.
حشره کامل
حشرات کامل P.olivieri حدود 30 تا 40 میلیمترطول دارند و عرض بدن آنها در عریض ترین قسمت تا 20 میلیمتر میرسد. شاخک ها 10 مفصلی است که در حشره ماده 5 مفصل بصورت ورقه ای درآمده است. در حشرات نر این ورقه ها نسبتا بزرگ و درموقع حرکت باز و بسته می شوند. در افراد ماده ورقه ها کوچک است و بصورت سنجاق سر دیده می شود. که بهترین وسیله تشخیص حشرات نر و ماده است. بعلاوه حشرات ماده در ساق پای جلویی سه خار یا دندانه دندانه و در افراد نر دو خار یا دندانه دارند.
رنگ عمومی بدن قهوه ای یا سیاه بوده که توده ای از پولک هایصدفی رنگ روی آن را می پوشاند. این پولک ها بصورت نوار یا لکه سفید در سطح پشتی سر، سینه و بالپوشها جلوه گر می شود. یک نوار سفید وسطی نیز پشت سینه اول را به دو قسمت مساوی تقسیم می کند. در همه افراد سپرچه کاملا سفید بنظر می رسد.
لارو
لارو تمام گونه هااسکارابی فرم است بدین ترتیب که دارای پاهای سینه ای نسبتا قوی و خمیده شبیه C بوده و آخر شکم نسبتا بزرگ و متورم است. روی آخرین نیم حلقه شکمی بدو دو ردیف مو مشاهده می گردد. که تعداد و طرز قرار گرفتن انها در گونه های مختلف متفاوت است. در P.olivieri این موها 7 جفت و در مقابل هم بصورت خطوط موازی قرار دارند. در گونه P.adspersa این موها 31 جفت هستند.
در داخل خاک و بخصوص داخل کودهای دامی و خاک برگ ممکن است کرم سفید ریشه دیده شود که اغلب مربوط به گونه های دیگر می باشد که آفت نیستند و عموما از مواد پوسیده گیاهی تغذیه می کنند. بدین ترتیب هر کرم سفید خمیده موجود در خاک، کرم سفید ریشه نیست و باید بدقت آنها را از هم متمایز کرد.
تخم
تخم ها کم و بیش بیضی نزدیک به کروی به رنگ سفید صدفی و بصورت مجتمع دیده می شود.
شفیره
شفیره در نزدکی سطح خاک تشکیل می شود و لاروهای کامل قبل از مرحله شفیرگی گهواره ای بیضی شکل از گل درست می کنند و داخل آن شفیره می شوند.
خسارت
پس از تفریخ تخم ها، لاروهای سن اول اغلب به ریشه گیاهان زراعی یکساله حمله می کند و به آنها خسارتی را وارد می کند و در روی گیاهان غده ای نظیر چغندرقند حتی سنین بالای لاروی هم خسارت ایجاد خسارت می کند. معمولا سنین بالای لاروی این آفت و همچنین لاروهای 2 و 3 ساله روی درختان میوه نیز خسارتی را ایجاد می کند.
زیست شناسی
این حشره زمستان را بصورت لاروهای 1، 2 و 3 ساله در اعماق مختلف خاک بسر میبرد. کرمهای سفید ریشه اغلب دوره لاروی 2 تا 3 ساله دارند حشرات کامل معمولا در ماه های اخر بهار و اوایل تابستان مشاهده می شوند. همگی شب پروازند و در اطراف تله نوری و چراغ جمع می شوند.
حشرات کامل مختصری از برگ گیاهان زراعی و درختان میوه تغذیه می کنند حشرات کامل تخم های خود را پس از جفتگیری در سطح خاک و بیشتر در شکافها و ترک های خاک قرار می دهند. دوره جنینی 2 تا 3 هفته است و لاروها پس از خروج وارد خاک می شوند و شروع به تغذیه از ریشه گیاهان مختلف از جمله چغندرقند بذری می کنند. در سنین اول که جثه کوچکتری دارند، اغلب نزدیک به سطح خاک زندگی می کنند و از ریشه گندمیان نیز می خورند ولی در سنین بالاتر اعلب ریشه های ضخیم و غده ای گیاهان، از جمله ریشه چغندر قند و درختان میوه حمله می کنند و بشدت از آنها تغذیه می کنند.
گاهی تعداد 40 تا 50 عدد لارو روی ریشه یک درخت دیده می شود. لاروها از پوست و حتی از قسمت های سطحی میوه و چوب تغذیه می کنند بدین ترتیب جریان شیره نباتی را قطع می کنند. لاروها داخل خاک به تناسب تغییرات درجه حرارت فصلی تغییر محل می دهند . در ماههای گرم سال در نزدیکی های سطح خاک فعالیت می کنند و در زمستان به اعماق خاک فرو می روند. به همین لحاظ مبارزه شیمیایی پاییزه و زمستانه در مورد لاروها نتایج مطلوب را نمی دهد.
روش های کنترل
1- مکانیکی
مبارزه مکانیکی علیه این آفت منحصرا به جمع آوری و از بین بردن لاروها و حشرات کامل می باشد
2- زراعی
شخم عمیق: برگرداندن خاک باعث به سطح خاک آمدن لاروها شده که توسط پرندگان جمع آوری می شوند.
3- دشمنان طبیعی:
کرم سفید ریشه دارای دشمنان طبیعی فراوانی است. حشرات کامل اغلب به وسیله پرندگان و بعضی از جوندگان و جانوران دیگر شکار می شوند. تخم های این حشره غذای مناسبی برای گونه های مختلفی از مورچگان می باشد. لاروها مورد حمله میکروارگانیزم های مختلف مانند Nosema melolonthae قرار می گیرند.
قارچ Metarrizium anisoplia بعنوان پاتوژن مرحله لاروی گزارش شده است
زنبورهای جنس Elis, Thipha, Scolia بصورت پارازیت خارجی روی بدن لاروهای فلج شده این آفت زندگی می کنند.
کنه Hypoaspis polyohllae از روی لارو این حشره جمع آوری شده.
