سبزینه | شرکت تعاونی تولید روستایی
سبزینه | شرکت تعاونی تولید روستایی
زنبور ساقه خوار گندم یکی از آفات مهم غلات است که در برخی سالها می تواند خسارت قابل توجهی وارد نماید.
حشره کامل زنبور کوچک و باریکی است که رنگ عمومی بدن سیاه براق و لبه ران، ساق و پنجه به رنگ زرد می باشد. سر حشره بزرگ و عریض تر از قفسه سینه است. شاخک ها سیاه و بلند و از 20 بند تشکیل شده است. شکم زنبور سیاه و دارای نوارهای عرضی زرد رنگ می باشد. در انتهای شکم حشره ماده تخمریز قرار دارد.
لارو این زنبور کرمی شکل، بدون پا، کمی خمیده، سفیدرنگ و در حداکثر رشد 10-14 میلیمتر طول دارد. حرکت لارو از قاعده به سمت طوقه است.
لارو این حشره به دو صورت خسارت وارد می کند:
1- تغذیه لارو از بافتهای پارانشیمی و آوندی داخل ساقه باعث کند شدن جریان شیره گیاهی و در نتیجه لاغر و سبک شدن دانه می شود. گاهی تمام بافت های آوندی مورد تغذیه لارو قرار گرفته و قطع جریان شیره گیاهی را موجب می شود درنتیجه خوشه ها زودتر از موعد خشک و دانه پوک می شود. تغذیه لارو از بافتهای داخلی ساقه باعث می شود که تمام طول ساقه از مواد جویده و فضولات لارو انباشته شود.
2- لارو پس از کامل شدن تغذیه و قبل از تشکیل پیله و استقرار در محل طوقه، قسمتی از داخل ساقه را به صورت دایره جویده و پس از اختلاط آنها با بزاق در ساختن درپوش لانه استفاده می نماید. ساقه جویده شده ضعیف شده و به محض وزش باد از محل مذکور شکسته و در هنگام برداشت در مزرعه باقی می ماند.
بوته های با رشد بهتر توسط حشره برای تخمگذاری ترجیح داده می شوند. حشرات کامل پس از ظهور روی برگ ها و ساقه های گندم و جو در حال استراحت دیده می شوند در ساعات آفتابی ضمن پروازهای کوتاه و بازدید از گل های علف های هرز اطراف مزارع از گرده گل آنها تغذیه می کند.
حشرات ماده پس از جفتگیری تخم های خود را بصورت انفرادی با فرو کردن تخمریز خود در داخل ساقه قرار می دهند . تخمگذاری معمولا مصادف با مرحله ساقه رفتن است تخمگذاری در میانگره بالایی ساقه انجام می شود. لارو پس از خروج از تخم از بافت داخل ساقه تغذیه کرده و به سمت پایین ساقه حرکت می کند. و خود را به محل طوقه در داخل خاک میرساند.
شفیره از نوع آزاد بوده و تقریبا تمام قسمت های بدن حشره کامل مشخص می باشد. وجود رطوبت در خاک در اطراف طوقه جهت ادامه نشو ونمای لارو بسیار اهمیت دارد. زمستانگذرانی بصورت لارو غیرفعال در پیله نازک سفید در پایین ساقه و مجاور طوقه است.
استفاده از ارقامی که ضخامت ساقه زیادتر است
اجرای تناوب و آیش
کشت ارقام زودرس
شخم عمیق بعد از برداشت
زنبور پارازیتوئید Aprostocetus westwood از خانواده Eulophidae پارازیتوئید مرحله لاروی است.
زنبور Elachertus proteoteratis پارازیتوئید لارو
