آبدزدکGryllotalpa gryllotalpa        

این آفت پلی فاژ بوده و به ریشه و طوقه گیاهان حمله می نماید. و با حرکت خود در داخل خاک باعث ایجاد کانالهایی می شود و آب از دسترس ریشه خارج می شود مناطق انتشار آفت بسیار گسترده بوده و در کلیه نقاط ایران دیده می شود به انواع سبزیجات و نشاکاریها، از جمله گیاهانی مانند هویج، کاهو و تعداد زیادی از سبزیها و گیاهان زینتی خسارت وارد می کند. طول بدن حشره کامل بین 35-46 میلیمتر است دارای شاخکهای کوتاه و پیش قفسه سینه فوق العاده رشد یافته است. تخمهای حشره در داخل لانه در زیر خاک بصورت دسته ای هستند. این آفت با جویدن ریشه و طوقه و یا ساقه باعث مرگ گیاه می شود. با ایجاد کانالهایی در زمین، و جابجا کردن خاک اطراف ریشه موجب عدم تماس کامل ریشه با خاک می شود. خسارت این آفت در اراضی سبک و شنی یا هوموسی که دارای رطوبت یکنواخت هستند بیش از اراضی سنگین و رسی است.

روشهای کنترل:

1-شخم عمیق برای از بین بردن تخمهای آفت که در لانه ها گذارده شده

2-غرقاب نمودن زمین که موجب می شود پوره ها تونل های زیرزمینی خود را ترک کرده و بیرون بیایند و سپس به انهدام آنها اقدام کرد

3-پوشاندن اطراف بوته با پلاستیک

تهیه طعمه مسموم با ترکیب:

سوین      3 کیلوگرم

سبوس    100 کیلوگرم

آب        40-60 لیتر

در این روش می توان طعمه مسموم را پس از تهیه هنگام غروب و پس از آبیاری مزرعه (زمانی که حشرات کامل به ناچار دالانهای خود را ترک می کنند) کنار بوته ریخت تا از آن تغذیه کنند.

شته هویج           Cavariella aegopodii 

بدن در ماده های بی بال  به رنگ سبز بوده و دارای کورنیکولهای نسبتا متورم هستند. در ماده های بکر زای بالدار سر و بخشی از قفسه سینه سیاه رنگ و شکم سبز رنگ است. این آفت با مکیدن شیره گیاهی سبب پیچیده شدن برگها و توقف رشد بوته شده و با ترشح عسلک نیز باعث کاهش کیفیت محصول می شود.  عسلک با چسبیدن به پوستکهای پوره ها و سایر مواد خارجی و باقی ماندن در روی گیاه ارزش تجاری محصول را به میزان قابل توجهی تقلیل می دهد. این شته از نظر انتقال بیماری ویروسی نیز حائز اهمیت است و ناقل حدود 14 نوع بیماری در گیاهان می باشد. در هویج ناقل بیماری ویروسی کوتولگی زبر هویج می باشد

روش کنترل:

1-رعایت اصول بهداشت زراعی در کاهش گسترش ویروسهای انتقالی توسط این شته بسیار مهم است

2- جمع آوری و بسته بندی و انتقال تمام محصول پس از برداشت

3-کنترل علفهای هرز درون و حاشیه مزرعه

لارو و حشره بالغ کفشدوزک ها و لارو مگسهای سیرفید از این شته تغذیه می کنند.

کنترل شیمیایی شته: در اوایل بهار سمپاشی با سموم فسفره آلی منجر به کاهش قابل توجه جمعیت می گردد.  در بهار روی هویج با مصرف یکی از سموم سیستمیک کم دوام می توان خسارت این آفت را کاهش داد.

شته ریشه هویج           Dysaphis foeniculus          

این شته گاهی به نام شته لاله نیز نامیده میشود. گونه ای همه جایی است ولی تاکنون بطور رسمی از ایران گزارش نشده. بدن ماده های بی بال نسبتا کروی و متورم بوده و رنگ آن زرد کمرنگ تا سبز مایل به زرد روشن است.

این شته در روی ریشه زیرزمینی تجمع پیدا کرده و در صورتی که جمعیت آنها روی هویج بالا باشد سبب توقف رشد این گیاه می گردند جوانه مرکزی در اثر تغذیه ضعیف شده و برگها روی زمین می افتند و استقامت خود را از دست می دهند و شبیه هویج سرما زده در می آید. موجب افت رشد شدید روی عملکرد ریشه یا قسمت زیرزمینی می شود  ناقل بیماری ویروسی موزاییک زنبق است.

وجود مورچه در کنار بوته هویج نشان دهنده حضور این شته می باشد. در مناطق آلوده نیز جمعیت این شته پایین است لذا نیازی به مبارزه شیمیایی علیه آن نیست.  رعایت بهداشت مزرعه جهت کنترل این شته ضروری است.

شته سبز هلوMyzus persicae 

ماده های بی بال به رنگ سبز تا سبز مایل به زرد هستند.  ماده های بالدار شکم نسبتا براق، سر و قفسه سینه مایل به سیاه است. شاخکها تقریبا به اندازه طول بدن هستند.

کنترل زراعی

استفاده از ارقام مقاوم

کنترل شیمیایی

استفاده از سموم فسفره نظیر اکامت به نسبت 1/5 در هزار

ایمیدا کلوپراید با نسبت نیم لیتر برای هر 200 لیتر آب

تیامتوکسام (کروزر)

شته سیاه باقلاAphis fabae   

این گونه در اکثر مناطق کشور وجود دارد و آفتی پلی فاژ است رنگ بدن شته سیاه و اندازه آن کوچک است. دم مثلثی شکل و وسط آن کمی فرورفته است. شاخکها کوتاهتر از طول بدن هستند حشرات ماده بصورت دسته ای تخمگذاری می کنند. خسارت این شته بر روی هویج به طور غیر مستقیم یعنی از طریق انتقال ویروس موزاییک می باشد ولی خسارت اقتصادی زیادی ندارد.

  نحوه کنترل:

دشمنان طبیعی: شته سیاه باقلا دارای دشمنان طبیعی زیادی است که به طرق مختلف از افزایش جمعیت آن جلوگیری می کنند. اگر فعالیت این پارازیتها نبود شته ها در مدت کمی قادر بودند کلیه بوته را از بین ببرند. کفشدوزک هفت نقطه، کفشدوزک Hippodamia variegata ، لاروهای مگس سیرفید از مهمترین دشمنان طبیعی هستند.

کنترل شیمیایی: استفاده از سموم مالاتیون 57% به میزان 1/5 لیتر در هکتار     دیازینون 60% به میزان 1/5 لیتر در هکتار

پسیل هویج    Heterotrioza apicalis   

رنگ عمومی بدن سبز روشن و چشمهای مرکب به رنگ قرمز تیره است  موهای ریز خاردار موجود در روی بالهای جلوی جدا از رگبالها و در امتداد آنها به شکل ردیفی قرار دارند. طول بدن 2/7-3 میلی متر است. روی گیاهان میزبان خانواده چتریان بویژه هویج ایجاد خسارت می کند.   پوره ها و افراد کامل از قسمتهای کناری برگ این گیاهان تغذیه نموده و در آلودگی شدید برگها چروکیده و زرد رنگ می شوند. این آفت رسما از ایران گزارش نشده است.

مگس Psila rosae    عامل پوسیدگی یا زنگ ریشه هویج

عامل بیماری پوسیدگی یا زنگ ریشه هویج که عامل آن مگسی از خانواده دوبالان با نام علمی Psila rosae که به اسم مگس ریشه هویج هم شناخته می شود  این آفت دارای میزبان هایی همچون کلم بروکلی، هویج، کرفس، رازیانه، جعفری و هویج وحشی است و در اغلب شرایط هوایی که هویج در آن رشد می کند، پیدا می شود.

بسیار فرز و سریع و بدنی نازک دارد به رنگ مشکی متالیک که دارای پاها و سر زرد رنگ است، رنگ لارو به صورت سفید کرمی است که به صورت تونل هایی در ریشه گیاه یافت می شوند.

لارو ها ابتدا از موهای ریشه تغذیه و سپس از آن طریق، تونلی را ایجاد کرده و وارد ریشه می شوند این کانال ها می توانند به رنگ قهوه ای تیره شوند و یا به صورت تونل گود تشکیل شود. این کار باعث از بین رفتن گیاه میشود ولی نه به سرعت، پس از ورود لارو ها، قارچ ها وارد عمل شده و به درون گیاه نفوذ کرده و باعث آلودگی می شوند

کنترل شیمیایی توسط حشره کش دیازینون به نسبت یک لیتر در هکتار موثرترین راه است

کرم مفتولی Agriotes Lineatus

به گیاهان مختلفی نظیر سیب زمینی، گندم، هویج، ذرت، كاهو، گوجه فرنگی، چغندرقند،توتون، تره فرنگی، جو و پنبه خسارت می زند.

کرم های مفتولی، توسط چشم تشخیص داده میشوند این آفت در خاک زندگی می کند و در اعماق خاک، به ریشه گیاه خسارت می زند در نتیجه این تغذیه ، موجب پوسیدگی و در نهایت منجر به مرگ میوه میشود

سوسكهای ماده پس از جفت گیری به داخل خاك نفوذ كرده و در آنجا تخم خود را روی ریشة‌ میزبان قرار می دهد. تخمها پس از چند روز تفریخ می شود ولی دورة تكامل لارو طولانی و ممكن است 5-3 سال طول بكشد. لاروها در برابر خشكی بسیار حساس هستند. مرحله شفیرگی نیز در داخل خاك سپری می شود. به صورت لارو یا شفیره زمستان گذرانی می كند.

تناوب، کنترل علفهای هرز، شخم عمیق و ازبین بردن غده های آلوده، آبیاری مناسب . استفاده از تله های نوری برای به دام انداختن حشرات کامل، کلرپیریفوس(دورسبان) و دیازینون(بازودین) G 5%و 30کیلوگرم در هکتار، مونوكروتوفوس (نوواكرون) به نسبت 1.5 تا 2 در هزار

جوندگان

علاوه بر مشکل با حشرات، جوندگان نیز موجب بروز خساراتی به هویج می شوند (موش ها، خرگوش ها) . جهت کنترل موش و موش صحرایی، بوی شاه بلوط، نعناع برای آنان آزاردهنده است