تولید نشاء در واقع به فرایند تولید تعداد مشخص ازگیاهچه کوچک در محیط کاملا کنترل شده گفته می‌شود. این گیاهچه تا زمانی که قابلیت انتقال به زمین اصلی را داشته باشد در گلخانه نگهداری می شود. در حال حاضر با توجه به افزایش روزافزون سطح زیر کشت محصولات مختلف سبزي و صيفی، افزایش قيمت بذر و محدودیت منابع آبی توجه به تولید بذر و نشاء اهميت فراوانی پیدا کرده است. امروزه در کشاورزي نوین و مکانيزه، صنعت توليد نشاء به عنوان حرفه اي کاملاً تخصصی، اشتغال زا و پر درآمد مطرح است.

با توجه به اینکه اکثر کشت های تحت پوشش شرکت به سبزی و صیفی جات اختصاص دارد و از آنجایی که این محصولات اکثراً بصورت نشا در زمین اصلی کشت می شوند، لذا شرکت سبزینه در نظر دارد در راستای کمک به سهولت کار بهره برداران و افزایش تولید، احداث و بهره برداری از گلخانه کشت نشا را در برنامه کار خود قرارداده تا با حفظ الگوی کشت مزارع، کاهش مصرف نهاده ها و کاهش چشمگیر مصرف آب، کاهش عملیات داشت، زودرسی محصول و بازده بالاتر و صرفه اقتصادی بالا، سود بیشتری عائد کشاورز گردد.

اهداف اقتصادی

افزایش دوره برداشت، تراکم مناسب بوته، افزایش عملکرد محصول پاییزه، کاهش مصرف آب تا 40 %، حداقل توقف رشد در مرحله انتقال، کاهش هزینه بذر، کاهش هزینه‌های جاری، یکنواختی رشد، محافظت محصول در برابر تگرگ و سرمازدگی و مبارزه مؤثر با بیماری، آفات و علف‌های هرز

 این مزایا باعث شده است که در سال‌های اخیر استفاده از نشاء برای تولید برخی از سبزی‌ها افزایش پیدا کند. از جذابیت‌های مالی کشت گلخانه‌ای نشاء، می‌توان به افزایش تعداد برداشت‌ها در سال، افزایش برداشت محصول نسبت به سطح زیر کشت، تعیین زمان بهره‌برداری محصول و کاهش تعداد کارگران اشاره کرد.

تنظیم برنامه کشت مطابق نیاز بازار و استفاده از حداقل زمین برای تولید محصول و اشتغال‌زایی از دیگر مزیت‌های اقتصادی این کسب‌وکار است. با توجه به تقاضای فعلی و آتی بازار، همپنین طرح کشت نشاء  به این دلیل که در چند نوبت از سال و بطور پیوسته انجام می شود، از نظر سودآوری و ایجاد اشتغال، بسیار مطلوب باشد.

سازه و تأسیسات موردنیاز گلخانه تولید نشا

آب:

ميزان آب جهت فعاليتهای گلخانه ای از نظر کمیت و کیفیت با توجه به نیاز آبی گیاه و مصارف جانبی برآورده می‌شود. که باید از نظر کمی، کيفی و بهداشتی مورد آزمون قرار گیرد.

برق:

براي انجام فعاليت گلخانه ای تامين ميزان برق کافی از ضروریات طرح می باشد علاوه بر تأمين برق به صورت سراسري، تعبيه موتور ژنراتور توليد برق که کفاف ميزان برق مورد نياز واحد توليدي را بنماید ضروري است.

سوخت:

ایجاد منبع ذخيره سوخت متناسب با شرایط اقليمی و متراژ واحد تولیدی الزامی است

ساختار گلخانه:

امروزه بسياري از گلخانه هاي توليد نشا داراي ساختارهاي فلزي و پوشش پلاستيکی پلی اتيلن هستند دیوارهاي جانبی با قابليت باز و بسته شدن این امکان را به توليد کننده می دهد که عمل تهویه و جلوگيري از ورود باد و باران را با باز و بسته نمودن آنها انجام دهد سقف این گلخانه ها معمولا از دو لایه پلی اتيلن تشکيل می شود که بوسيله یک پنکه کوچک قابل باد کردن و جدا نمودن از هم هستند قسمت جلویی و انتهایی گلخانه از موادی مانند فایبرگلاس یا پلی کربنات ساخته می شود. درهاي تعبيه شده روي این صفحات باید به اندازه کافی بزرگ باشند تا به راحتی عمليات حمل و نقل مواد انجام گیرد.

پوشش هاي گلخانه:

یکی از قسمتهاي مهم در گلخانه پوشش آن است از آنجا که نور خورشيد معمولا یکی از عوامل محدود کننده در توليدات گلخانه ای است پوششی مانند فایبر گلاس، پلی اتيلن، اکریلیک، پلی کربنات، صفحات پلی استر را باید به کاربرد که طيف هاي لازم براي رشد گياهان را از خود عبور دهد. بلندتر شدن سقف گلخانه ها، نصب دریچه هاي جانبی و سقفی، استفاده از سيستم هاي سرمایشی، مه پاش و کاهش مصرف انرژي را در گلخانه‌ها باعث شده است.

معمولا گلخانه‌هاي پلاستيكي داراي رطوبت نسبي بالايي هستند. در اثر برخورد بخار آب با پوشش پلاستيكي، قطرات آب بر روي پلاستيك تشكيل شده و با ريزش آن بر روي برگ‌ها، سبب گسترش بيماري‌ها مي‌شوند. استفاده از پلاستيك‌هاي دولايه، نصب پرده‌هاي محافظ حرارتي و يا استفاده از پلاستيك‌هاي ضدرطوبت مي‌تواند از ميعان بخار آب بر روي پلاستيك جلوگيري نمايد.

تجهیزات آبیاري:

یک سیستم آبیاری طوری طراحی می­‌شود که مقدار دقیق آب مورد نیاز محصول را در طول سال بطور روزانه تامین نماید. مقدار آب مورد نیاز بستگی به منطقه کشت، محصول مورد کشت، شرایط آب و هوایی، زمان و فصل کشت و اینکه آیا گلخانه دارای سیستم تهویه و گرمایشی است، دارد. نیاز آبی هم بسته به ترکیب خاک، اندازه ظرف، نوع ظرف و یا همان بستر محصول می‌تواند متفاوت باشد. روش آبیاری در گلخانه‌ها تاثیر بسزایی در کیفیت محصولات دارد، بنابراین اهمیت انتخاب یک روش مناسب و درست آبیاری، بسیار مهم و حیاتی است. امروزه سيستم هاي آبياري جهت توليد نشاء به دو گروه کلی سيستم هاي آبياري پاششی و سيستمهاي  غرقاب زهکش تقسيم می شوند.

روش های آبیاری گلخانه

آبیاری دستی یا سنتی

قدیمی‌ترین روش آبیاری، روش آبیاری دستی است که امروزه دیگر بسیار نامتعارف و غیر اقتصادی است. در حال حاضر، پرورش‌دهندگان گلخانه‌ای از این روش استفاده نمی‌کنند مگر در شرایط خیلی خاص، مانند پرورش گیاهان خاص با نیاز‌های آبی ویژه و یا در مناطق جغرافیایی بسیار خشک و متفاوت. بررسی‌ها نشان می‌دهد که هزینه این روش در همان سال اول برابر با اجرای سیستم‌های نوین آبیاری می‌باشد و بنابراین استفاده از این روش به جز در موارد خیلی خاص، هیچ دلیل موجهی ندارد. در این روش مقدار آب دریافتی توسط گیاهان یکنواخت نیست و در عین حال، آبیاری دستی فرآیندی وقت‌گیر و خسته کننده می‌باشد. ولی درهر حال اگر از این روش آبیاری استفاده می‌کنید حتما در انتهای شلنگ آبیاری از وسیله فشار شکن استفاده نمایید. این وسیله نیروی فشار آب خروجی را کم کرده و از شسته شدن بستر خاک و بهم ریختن ترکیب خاک جلوگیری می‌کند.

آبیاری محیطی

این روش آبیاری برای گلخانه‌های باغچه‌ای با بستر ثابت قابل استفاده است. در این سیستم آبیاری عموما از لوله لی‌فلت و یا لوله‎‌های پلی اتیلن و نازل‌های پلاستیکی استفاده می‌شود که نازل‌های پلاستیکی آب را بر روی سطح خاک، زیر شاخه و برگ‌ها اسپری می‌کند. نازل‌ها در این روش از نایلون و یا پلاستیک سخت ساخته شده است. برای آبیاری، نازل‌ها بر اساس نیاز با زاویه‌های 45، 90 و 180 درجه تنظیم می‌شوند تا آب را اسپری کنند.

بسترهاي کشت غیرخاكی:

انتخاب بستر کشت مناسب بر اساس نوع کشت و نوع گیاه  است. فاکتور هایی چون نوع گیاهان و حجم ریشه، عمق نفوذ ریشه، تراکم بوته، طول دوره رشد، نحوه کاشت و تکثیر بر انتخاب نوع بستر کشت تأثیر می گذارد. بستر نشا باید مخصوص نشا باشد و از نظر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی نیازهای گیاه را تأمین کند.از  خصوصیات بستر نشابالا بودن ظرفیت نگهداری رطوبت، ایجاد تهویه مناسب و تأمین عناصر غذایی مورد نیاز گیاه را می توان نام برد. خاک بستر نشا باید مکانی مناسب برای استقرار گیاه و فاقد عناصر مضر و سمی باشد.

بسترهاي کوکوپيت، پرليت، اسفاگنوم پيت ماوس، ورمی کوليت، و انواع کميوست هاي آلی می‌باشد.
استفاده از محيط کشت استریل و عاري از حشرات، بيماري ها، نماتدها و بذر علف هاي هرز از ضروریات است. باید مخلو طی را انتخاب کرد که علاوه بر زهکش مناسب ، بتواند تهویه را به خو بی براي ریشه ها فراهم ساخته و قابليت نگهداری رطوبت در حد مناسب باشد.

مدیریت بیماري ها، آفات و علف هاي هرز:

1. بهداشت گلخانه

2. آب آبیاري

3. پاک سازي گلخانه از بقایاي گیاه

4. ضدعفونی كردن

5. اجتناب از كشت گیاهان میزبان آفات در نزدیکی محل كشت

6. مدیریت بیماري ها قبل از كاشت بذر

7. اهمیت سلامت بذر